ناخن جويدن يك اختلال عادتى ارضاكننده و واكنش روانى است كه غالباً از دوران كودكى شروع می شود و در دوران ابتدايى و راهنمايى شدت مى يابد. تحقيقات نشان می دهد كه تقريباً 38 درصد كودكان 4تا 6 ساله ناخنهايشان را می جوند و اين عادت در آنان تا 10 سالگى به اوج می رسد. اما به طور كلى، اكثر مبتلايان را كودكان 9 تا 11 ساله تشكيل می دهند. ناخن جويدن در دخترها شايعتر از پسرهاست.
ناخن جویدن معمولاً با دیگر مشکلات نظیر شب ادراری و پرخوری همراه است. ناخن جویدن با انگشت مکیدن فرق دارد. ناخن جویدن وسیله ای برای کاهش فشار درونی است و در بزرگسالی هم وجود دارد و با اضطراب و تنش همراه است، در حالیکه مکیدن انگشت تقریبا یک عادت دوره کودکی است و با لذت و آرامش توأم است.
علل ناخن جویدن
1. عصبانیت بیش از حد که ناشی از فشارهای روحی و اضطراب باشد.
روانشناسان مهمترین عامل ناخن جویدن را اضطراب و فشارهای روحی می دانند و معتقدند که این عمل، روشی برای تسکین ناراحتیها و عصبانیتهایی است که از یک موقعیت اضطراب زا و فشارآور به وجود می آید، زیرا دیده شده است افرادی که ناخن خود را می جوند از افراد عادی مشوش ترند. این افراد در موقع صحبت کردن یا انتظار کشیدن با انگشتان خود یا وسیله ای دیگر بازی می کنند یا پاهای خود را در حال نشسته پی در پی تکان می دهند.
2. دلواپسی و تضادهای فکری، مخصوصاً زمانیکه کودک در موقعیت های حساس ترس آور، بلاتکلیفی و حالات هیجانی دیگر قرار می گیرد.
کودکانی که شاهد درگیری والدین خود هستند، یا هنگام امتحانات مدرسه یا درس جواب دادن به معلم و یا تماشای فیلمهای ترسناک، دچار ترس و دلهره می شوند، برای تسکین خود، ناخودآگاه شروع به جویدن ناخن می کنند. همچنین این عمل در کودکانی که والدینشان ناآگاهانه و به بهانه های مختلف در آنها ایجاد ترس می کنند، زیاد دیده می شود (مانند ترساندن کودک از تاریکی یا پزشک) این شیوه های غلط می تواند سبب اختلالات زیادی از جمله ناخن جویدن در کودکان شود.
3. تقلید از دیگران که به صورت عادت در آمده باشد.
چنانچه یک یا هر دو والد کودک، عادت به ناخن جویدن داشته باشند و یا کودک دوستانی دارای این اختلال داشته باشد، احتمال آنکه او نیز به این عادت مبتلا شود بیشتر از کودکانی است که والدین آنان دچار این اختلال نیستند. کودک ناخن جویدن را از والدین می آموزد، چون می بیند که والدینش به هنگام ناراحتی این عمل را انجام می دهند. کودکان در امر تقلید بسیار ماهرند. از این رو، گاهی ناخن جویدن در اثر تقلید به وجود می آید. بدین ترتیب که کودک ابتدا از یک دوست یا یکی از افراد خانوادۀ خود تقلید می کند و سپس این امر در او کم کم به شکل عادت در می آید(معتمدی،1372). گاهی هم کودک با این کار به دنبال جلب توجه اطرافیان است.
4. هیجان بیش از حد
عده ای ناخن جویدن را واکنشی برای تخلیۀ هیجانات و تمایلات ناخودآگاه فرد، برای خودآزاری می دانند و معتقدند این عمل به خاطر احساس گناهی است که در فرد به وجود می آید و منجر به خود تنبیهی و خود آزاری او می شود. احتمالاً این عادت در افرادی که هیجان پذیری بیشتری دارند، شایع تر است.
5. سوء تغذیه
عده ای اعتقاد دارند که سوء تغذیه و کمبود ویتامین A در بعضی کودکان، آنها را عصبی می کند و در مواردی کودک عصبی شروع به جویدن ناخن می کند. گاهی نیز هنگام در آوردن دندان و التهاب لثه این عادت در کودکان به وجود می آید.
والدین برای کمک به کودکان مبتلا به ناخن جویدن چه کارهایی را باید انجام دهند؟
1. ابتدا والدین باید بر اضطراب و وسواس خود غلبه کنند، زیرا وجود اضطراب مانع خواهد شد که والدین بتوانند به صورت منطقی به کودکان خود کمک کنند.
2. باید در کودکان آمادگی ترک این عادت را به وجود آورد. برای این کار باید کودک را با خوشرویی از عملش آگاه نمود و دربارۀ ناخن جویدن با او صحبت کرد. این کارها به کودک اعتماد به نفس می دهد تا بتواند اقدام به ترک این کار کند و پیروز شود. به کودک اطمینان دهید که در ترک ناخن جویدن کمکش می کنید.
3. باید به کودک و حالات او توجه کرد، نه به عملش. تجربه نشان داده است که توجه و اقدام شدید که مستقیماً متوجه این عادت کودک شود بی فایده است، زیرا اگر بیش از حد مسالۀ فوق را مهم تلقی کنید، خود او هم برای عملش اهمیت خاصی قائل خواهد شد و هر وقت که سعی می کنید او را از این عمل بازدارید، لجبازی خواهد کرد و برشدت رفتارش خواهد افزود. والدین باید از خود بپرسند که " چرا کودکم احتیاج به جویدن ناخن دارد؟" به عبارت دیگر والدین باید به دنبال علل باشند و شرایطی را که منجر به بروز این عمل می شود بشناسند و آنها را از بین ببرند.
ما را در سایت مرضیه خمسه روانشناس خانواده دنبال میکنید
برچسب:
نویسنده:
بازدید: 78